الشيخ أبو الفتوح الرازي

118

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

انفاس ايشان مىشماريم ] ( 1 ) براى اجل . * ( يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ ) * ، يعنى اذكر ، ياد كن اى محمّد آن روز كه ما حشر كنيم متّقيان و پرهيزگاران را . * ( إِلَى الرَّحْمنِ وَفْداً ) * ( 2 ) ، اى جماعات ( 3 ) ، و قيل : ركبانا ، يقال : وفدت الى فلان فأنا وافد . و الوفد ، اسم للجمع ، كالرّكب و الحرب ( 4 ) و الصّحب . و جمع اين كلمه وفود باشد ، و نصب او بر حال باشد . و گفتند : وفد ، مصدر باشد و مصدر را تثنيه و جمع و واحد به يك لفظ باشد ، كأنه قال : يحشر المتّقون فيفدون وفدا . آنگه نصب او بر مصدر باشد . و در خبر مىآيد : يركبون على ضحاياهم ، بر اضاحى خود نشينند ، لقوله - عليه السّلام : عظَّموا ضحاياكم فانّها في القيامة [ 19 - ر ] مطايا كم ، گفت : ضحايا و قربانها ( 5 ) كه بكنى ( 6 ) آن را تعظيم كنى كه آن در قيامت شتران شما باشند . ابو هريره گفت : بر شتران نشسته آيند . عبد اللَّه عبّاس گفت : بر شترانى باشند كه پالانهاى آن از زر باشد و زمامها از زبرجد ، و امير المؤمنين على گفت : و اللَّه كه ايشان را حشر نكنند ، بر اقدام ، يعنى پياده ، بل ايشان را اشترانى آرند ( 7 ) پالانهاى زر و نجيبانى به زينهاى ياقوت ، اگر خواهند بروند و اگر خواهند بپرند . صالح بن محمّد روايت كرد از امير المؤمين على ، كه او گفت من رسول را گفتم : يا رسول اللَّه ! وفد ملوك چندان كه باشند سوار باشند ، فما وفد اللَّه ، وفد خداى چگونه باشند ؟ گفت : يا على ! چون مؤمنان از پيش خداى باز گردند ، فريشتگان به استقبال ايشان آيند با شترانى به پالانهاى و زمامهاى زر ، بر هر مركبى حلَّه‌اى افگنده كه قيمت از همه دنيا بيش باشند ، هر مؤمنى ( 8 ) حلَّه‌اى از آن بپوشد ( 9 ) و بر مركبى نشيند ، مركبان ايشان روى به بهشت نهند ، چون به در بهشت رسند فريشتگان به استقبال آيند ، مىگويند :

--> ( 1 ) . اساس : ندارد ، به قياس با نسخهء آط ، و اتفاق نسخه بدلها ، افزوده شد . ( 2 ) . اساس : وفدا الى الرحمن ، به قياس با نسخه آج ، و با توجه به متن قرآن مجيد ، تصحيح شد . ( 3 ) . آج ، لب : جماعة . ( 4 ) . آب ، آج ، لب ، آز ، مش : و الشرب ، آط : و السرب . ( 5 ) . آب : قربانهايى ، آز : قربانيها . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها : بكشى . ( 7 ) . همهء نسخه بدلها به . ( 8 ) . همهء نسخه بدلها : مؤمن . ( 9 ) . آب ، آز : بپوشيند ، آط : بپوشند .